Σε ισχύ τίθενται σημαντικές αλλαγές στην ειδική άδεια και την παροχή προστασίας της μητρότητας, μετά τη νέα υπουργική απόφαση της υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκης Κεραμέως. Οι ρυθμίσεις διευρύνουν τον αριθμό των δικαιούχων και δίνουν λύσεις σε πρακτικά ζητήματα που είχαν προκύψει κατά την εφαρμογή του ισχύοντος καθεστώτος.
Το νέο πλαίσιο καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις εργαζόμενες με μερική ή παράλληλη απασχόληση, τις εποχικά εργαζόμενες, τις θετές και τεκμαιρόμενες μητέρες, αλλά και γυναίκες που στο παρελθόν ήταν ασφαλισμένες ως μη μισθωτές. Παράλληλα, θεσπίζονται μεταβατικές προβλέψεις για ειδικές περιπτώσεις και αποσαφηνίζονται διατάξεις που μέχρι σήμερα προκαλούσαν διαφορετικές ερμηνείες.
Με την υπουργική απόφαση επικαιροποιούνται επίσης οι σχετικές νομοθετικές παραπομπές. Οι αναφορές στον προηγούμενο Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου αντικαθίστανται από τις διατάξεις του π.δ. 62/2025, χωρίς να αλλάζει ούτε η διάρκεια ούτε ο βασικός χαρακτήρας της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας.
Ποιες μητέρες αποκτούν πλέον δικαίωμα
Η βασικότερη μεταβολή αφορά τη διεύρυνση του κύκλου των δικαιούχων. Εκτός από τις φυσικές μητέρες, την ειδική άδεια και την αντίστοιχη παροχή μπορούν πλέον να λαμβάνουν και οι θετές μητέρες, καθώς και οι τεκμαιρόμενες μητέρες που αποκτούν παιδί μέσω παρένθετης μητρότητας.
Στις περιπτώσεις υιοθεσίας, η άδεια μπορεί να χορηγείται όταν το παιδί εντάσσεται στην οικογένεια μέχρι και τη συμπλήρωση του όγδοου έτους της ηλικίας του.
Προβλέπεται, ακόμη, ειδική μεταβατική διαδικασία για τις περιπτώσεις ομόφυλων συζύγων, έως ότου ολοκληρωθούν οι απαραίτητες προσαρμογές στα πληροφοριακά συστήματα του e-ΕΦΚΑ.
Παράλληλα, οι ασφαλισμένες που αποκτούν για πρώτη φορά δικαίωμα στην παροχή θα μπορούν να καταθέσουν αίτηση μέσα σε 60 ημέρες από την έναρξη ισχύος της απόφασης, ακόμη και στην περίπτωση που έχουν ήδη επιστρέψει στην εργασία τους.
Οι έξι βασικές αλλαγές
Εκτός από την ένταξη νέων κατηγοριών μητέρων, η υπουργική απόφαση περιλαμβάνει έξι ειδικότερες παρεμβάσεις, με στόχο να αντιμετωπιστούν δυσλειτουργίες και αποκλεισμοί που είχαν διαπιστωθεί στην πράξη.
Προστασία για τις θετές μητέρες
Διευθετείται το ζήτημα των γυναικών που αρχικά ανέλαβαν τη φροντίδα ενός παιδιού ως ανάδοχες μητέρες και στη συνέχεια προχώρησαν στην ολοκλήρωση της υιοθεσίας.
Η ειδική παροχή θα μπορεί να χορηγείται ακόμη και όταν η εργαζόμενη έχει ήδη επιστρέψει στην εργασία της. Η πρόβλεψη αυτή λαμβάνει υπόψη ότι η δικαστική ολοκλήρωση μιας υιοθεσίας μπορεί να γίνει αρκετούς μήνες μετά την έναρξη της αναδοχής.
Πλήρης παροχή για εργαζόμενες με μερική απασχόληση
Νέα δεδομένα ισχύουν και για τις εργαζόμενες με σύμβαση μερικής απασχόλησης. Κατά τον υπολογισμό του μέσου όρου εργασίας που απαιτείται για την καταβολή ολόκληρου του ποσού της ειδικής παροχής θα λαμβάνεται υπόψη και η πρόσθετη εργασία που παρέχεται πέρα από το συμφωνημένο ωράριο.
Με τον τρόπο αυτό, το ύψος της παροχής θα υπολογίζεται με βάση τον πραγματικό χρόνο απασχόλησης της εργαζόμενης και όχι αποκλειστικά τις ώρες που αναγράφονται στη σύμβασή της.
Η παροχή δεν χάνεται όταν καταβάλλει τις αποδοχές ο εργοδότης
Ρυθμίζεται επίσης η περίπτωση επιχειρήσεων που επιλέγουν να καταβάλλουν οι ίδιες το σύνολο των αποδοχών της εργαζόμενης κατά το διάστημα της άδειας κυοφορίας και λοχείας.
Οι εργαζόμενες αυτές θα εξακολουθούν να δικαιούνται την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας, ακόμη και όταν δεν έχουν εισπράξει το σχετικό επίδομα από τον e-ΕΦΚΑ. Έτσι, οι ευνοϊκότερες παροχές που προσφέρει ένας εργοδότης δεν θα οδηγούν στην απώλεια άλλων δικαιωμάτων της ασφαλισμένης.
Τι ισχύει για την παράλληλη απασχόληση
Για πρώτη φορά προβλέπονται σαφείς κανόνες για τις γυναίκες που διατηρούν δεύτερη εργασία. Η ειδική παροχή μπορεί να καταβάλλεται και σε εργαζόμενες με παράλληλη απασχόληση.
Βασική προϋπόθεση είναι ότι, κατά το διάστημα της ειδικής άδειας, η δικαιούχος δεν θα εργάζεται στο ημερήσιο ωράριο για το οποίο της έχει χορηγηθεί η άδεια προστασίας της μητρότητας.
Κάλυψη για τις εποχικά εργαζόμενες
Ιδιαίτερη πρόβλεψη εισάγεται για τις εργαζόμενες σε επιχειρήσεις εποχικής λειτουργίας, όπως είναι πολλές εταιρείες στους κλάδους του τουρισμού και της εστίασης.
Η ειδική παροχή θα συνεχίζει να καταβάλλεται ακόμη και κατά το διάστημα που η επιχείρηση παραμένει κλειστή, υπό την προϋπόθεση ότι η εργασιακή σχέση εξακολουθεί να είναι ενεργή.
Δικαιούχες και οι πρώην μη μισθωτές
Καταργείται, ακόμη, ο περιορισμός που απέκλειε εργαζόμενες οι οποίες στο παρελθόν είχαν ασφαλιστεί ως ελεύθερες επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενες.
Στο εξής, δικαίωμα στην ειδική παροχή θα έχουν και οι μητέρες που σήμερα εργάζονται ως μισθωτές, αλλά κατά την εγκυμοσύνη ή τη λοχεία τους είχαν την ιδιότητα της μη μισθωτής και είχαν λάβει με αυτήν το επίδομα κυοφορίας και λοχείας.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για εργαζόμενες και επιχειρήσεις
Μέσω των νέων διατάξεων, το υπουργείο Εργασίας επιδιώκει να περιορίσει φαινόμενα άνισης μεταχείρισης που είχαν καταγραφεί κατά την εφαρμογή της ειδικής άδειας προστασίας της μητρότητας.
Οι ρυθμίσεις αυξάνουν τον αριθμό των δικαιούχων, προσαρμόζουν το καθεστώς στις σύγχρονες και πιο ευέλικτες μορφές εργασίας και καλύπτουν ασφαλιστικά κενά που μέχρι σήμερα στερούσαν από ορισμένες εργαζόμενες την πρόσβαση στην παροχή.
Ταυτόχρονα, δημιουργείται ένα σαφέστερο πλαίσιο τόσο για τις εργαζόμενες όσο και για τις επιχειρήσεις, καθώς εξειδικεύονται οι προϋποθέσεις χορήγησης της άδειας σε περιπτώσεις μερικής και παράλληλης απασχόλησης, εποχικής εργασίας και αλλαγής ασφαλιστικής ιδιότητας.
Στόχος είναι να διασφαλιστεί ευρύτερη πρόσβαση στην ειδική παροχή και να ενισχυθεί συνολικά η προστασία της μητρότητας στην ελληνική αγορά εργασίας.
Πηγή: imerisia.gr
